Кийомат ва Улимдан сунг

Қиёмат ва ўлимдан сўнг — буюк ислом олими Абу Ҳомид Ғаззолийнинг инсон ҳаётининг охири, ўлим ва охират ҳақидаги диний-руҳий асарларидан бири ҳисобланади. Асар асосан инсонни дунё ғафлатидан уйғотиш ва охиратга тайёргарликка чақириш мақсадида ёзилган. Китоб мазмуни аниқ қилиб қуйидаги мавзуларни қамраб олади: 1. Ўлим ҳақиқати Ғаззолий ўлимни йўқ бўлиш эмас, балки бир дунёдан бошқа дунёга ўтиш деб тушунтиради. Инсон ҳар қанча бой, кучли ёки машҳур бўлмасин, барибир ўлимга дуч келишини эслатади. 2. Қабр ҳаёти Китобда инсон вафотидан кейин қабр саволи, қабр азоби ёки роҳати ҳақида ҳадислар асосида маълумот берилади. Амали яхши инсон учун қабр нурли ва кенг бўлиши, ёмон амалли инсон учун эса оғир бўлиши айтилган. 3. Қиёмат аломатлари Қиёмат яқинлашганда юз берадиган фитналар, ахлоқ бузилиши, зулм ва диндан узоқлашиш каби ҳолатлар ҳақида сўз боради. 4. Қайта тирилиш ва маҳшар Барча инсонлар қайта тирилтирилиши, амаллари учун ҳисоб бериши, маҳшар кунидаги қўрқинчли ҳолатлар тасвирланади. 5. Тарози ва сирот Инсон амаллари тарозида ўлчаниши, сўнг Сирот кўпригидан ўтиши ҳақида тушунтирилади. 6. Жаннат ва дўзах Яхши инсонларга жаннат неъматлари, гуноҳкорларга эса дўзах азоби ҳақида Қуръон ва ҳадислар асосида баён қилинади. 7. Китобнинг асосий мақсади Асар одамни: гуноҳдан қайтишга, қалбни поклашга, вақтни қадрлашга, солиҳ амал қилишга чақиришдир. Ғаззолий китобда қўрқув билан бирга умидни ҳам беради: Аллоҳнинг раҳмати кенг эканини, чин тавба қилган инсон кечирилиши мумкинлигини таъкидлайди.